Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Piasecznie
 
 
Aktualności

 

Słowniczek pojęć z zakresu integracji sensorycznej

Asymetryczny Toniczny Odruch Szyjny (ATOS) –Brak pełnej integracji tego odruchu może powodować zachwiania równowagi przy ruchach głowy, problemy w zakresie ruchów naprzemiennych, przekraczania linii środkowej ciała, trudności w rozwoju percepcji wzrokowej, w tym – izolacji ruchów oczu od ruchów głowy, nieprawidłowy chwyt narzędzia pisarskiego.

Dieta sensoryczna – zindywidualizowane wskazówki terapeutyczne dotyczące korzystnych dla dziecka stymulacji zmysłowych i organizacji środowiska (szkoła, dom),  mających wspomóc funkcjonowanie dziecka i efekty terapii.

Dyspraksja – jest to trudność w zaplanowaniu i wykonaniu czynności ruchowych w sposób płynny, skoordynowany, w prawidłowej kolejności od początku do końca.

Integracja percepcyjno-motoryczna – prawidłowy rozwój procesów poznawczych, współdziałający z czynnościami ruchowymi.

Integracja sensoryczna- jest to proces neurologiczny, w którym mózg odbiera pochodzące ze wszystkich zmysłów informacje, rozpoznaje je, interpretuje, segreguje oraz łączy  ze sobą i wcześniejszymi doświadczeniami,  w celu wykorzystania ich do wytworzenia adekwatnej reakcji organizmu, uwzględniającej zmieniające się warunki otoczenia.

Kokontrakcja – zdolność dowolnego napinania mięśni antagonistycznych, czyli prostowników i zginaczy w celu utrzymania równowagi. Jest wskaźnikiem pracy układu przedsionkowo-proprioceptywnego oraz mechanizmów posturalnych.

Konwergencja - jest to zbieżny i symetryczny ruch gałek ocznych w kierunku  nosa, najintensywniej ćwiczony przez dziecko podczas karmienia piersią, wówczas, gdy niemowlę ssie pierś. Jest potrzebna po to, aby oczy mogły złączyć obraz widziany przez każde z osobna w jedną całość. Aby widziany obraz, właśnie w takiej postaci, trafił do mózgu. Konwergencja dla bliskiej odległości ma istotne znaczenie dla czytania, pisania, poprawnego zestawiania kolumn cyfr oraz dla takich czynności jak np. łapanie piłki 

Koordynacja wzrokowo-ruchowa – zharmonizowanie funkcji wzrokowych i ruchowych (manipulacyjnych), współpraca ręki i oka.

Lateralizacja – dominacja czynnościowa narządów ruchu (ręki, nogi) i zmysłu (oka, ucha) po jednej stronie ciała. Najczęściej dominuje prawa strona. Do zaburzeń lateralizacji zalicza się nieustaloną lateralizację, a zatem dzieci wykazują oburęczność z niewielką przewagą jednej z rąk lub niekiedy są oburęczne. Często z oburęcznością wiąże się mała sprawność motoryki rąk, co powoduje trudności w życiu codziennym i w szkole.

Masaż Willbarger – specjalna technika masażu i docisków ciała stosowana u dzieci z nadwrażliwością dotykową. 


Modulacja – proces, w którym mózg reguluje własną aktywność. Jedne z docierających impulsów nerwowych wzmacnia, by uwydatnić ich percepcję lub wzmocnić reakcję, inne zaś wyhamowuje, by nie dopuścić do przeładowania ośrodkowego układu nerwowego. Syndrom ten wiąże się głównie z nieprawidłowym wzmacnianiem lub hamowaniem bodźców przedsionkowych, proprioceptywnych i dotykowych, ale może również dotyczyć informacji docierających przez kanał wzrokowy, słuchowy czy węchowy.

Motoryka duża – sprawność ruchowa całego ciała (w tym zdolność utrzymywania równowagi ciała, koordynacja ruchów kończyn podczas chodzenia, biegania, jeżdżenia na takich pojazdach jak hulajnoga czy rower).

Motoryka mała – sprawność ruchowa rąk w zakresie szybkości ruchów, ich precyzji; czynności manualne niezbędne podczas samoobsługi, rysowania, pisania.

Niepewność grawitacyjna – przejaw nadwrażliwości przedsionkowej, polegający na nieprawidłowej modulacji informacji przedsionkowych pochodzące z receptorów ruchu liniowego. Objawia się wzmożonym napięciem, niepewnością, lękiem przy zmianach położenia głowy i całego ciała.

Oczopląs porotacyjny – szybki, o niewielkim zakresie, ruch oczu na boki, powstający w odpowiedzi na rotację ciała. Jest to reakcja automatyczna i nieświadoma. Wskazuje na związek między układem przedsionkowym a pracą mięśni oczu.

Odruchy pierwotne – to naturalne reakcje ciała, które występują u dzieci w pierwszym roku życia. Wszystkie pełnią jakąś ważną rolę i są istotne dla rozwoju wyższych funkcji układu nerwowego dziecka. Jeśli nie zostaną wyhamowane w pierwszym roku życia, to może to skutkować różnymi nieprawidłowościami w wieku szkolnym.                 

Percepcja słuchowa – zdolność do odbioru dźwięków, ich rozpoznawania i różnicowania oraz interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń.

Percepcja wzrokowa – zdolność do rozpoznawania i różnicowania bodźców wzrokowych oraz umiejętność ich interpretowania.

Planowanie motoryczne (praksja) – jest to umiejętność zaplanowania i wykonania nieznanego wcześniej, a więc niewyćwiczonego zadania ruchowego.

Przekraczanie linii środkowej ciała – zdolność oczu, głowy, rąk i nóg do swobodnego przekraczania linii symetrii ciała.

Ruchy posturalne w tle - subtelne, automatyczne ruchy całego ciała, które umożliwiają precyzyjną i wydajną pracę podczas wykonywania zamierzonych czynności.

Symetryczny Toniczny Odruch Szyjny (STOS) - Niewyhamowany odruch objawia się  nieprawidłową postawą (pochylona sylwetka, garbienie się przy siedzeniu), trudnościami w utrzymaniu uwagi i akomodacją oka, potykaniem się, obniżoną  koordynacją ręka-oko, obniżonymi umiejętnościami manualnymi oraz nadruchliwością.

System dotykowy- jest zmysłem najwcześniej się rozwijającym i dojrzewającym, pierwotnym. Receptory czuciowe rozmieszczone są na całym obszarze skóry, będącej najobszerniejszym narządem ciała. Struktury umiejscowione w skórze oraz na jej powierzchni odbierają wrażenia lekkiego i głębokiego dotyku czy nacisku, wibracji, ciepła, zimna, bólu i przesyłają te informacje do mózgu.

System proprioceptywny – nazywany potoczenie czuciem głębokim. Proprioceptory znajdują się w mięśniach, stawach, ścięgnach, oczach, uszach. Informują mózg o tym,  co robi człowiek (czy porusza się, czy stoi, gdzie znajduje się w przestrzeni).  


System przedsionkowy- zwany jest też zmysłem równowagi, rozwija się od wczesnego okresu wewnątrzłonowego. Znajduje się w uchu wewnętrznym. Jest bazowym układem w terapii integracji sensorycznej ze względu na liczne neuroanatomiczne powiązania z innymi układami, min słuchowym i wzrokowym. Prawidłowa praca systemu przedsionkowego wpływa na bezpieczeństwo grawitacyjne, ruch i równowagę, napięcie mięśniowe,  postawę, ruchy gałek ocznych, obustronną koordynację, planowanie ruchu.

Toniczny Odruch Błędnikowy (TOB)  – brak pełnej integracji tego odruchu może  powodować: szybką  męczliwość i mniejszą zgrabność ruchową, zaburzenia rozwoju percepcji wzrokowej wpływającej na czytanie i pisanie, zaburzenia równowagi, chorobę lokomocyjną.

Zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej  - brak współdziałania i zharmonizowania funkcji wzrokowych i ruchowych – manipulacyjnych.

 

Opracowała: mgr Katarzyna Michałowska